bagheferdus

وزارت جهاد كشاورزي

سازمان حفظ نباتات كشور

دستورالعمل  مراقبت و رديابي آفت مهم و خطرناك

پروانه مينوز گوجه فرنگي

 (tomato leaf miner )

tuta absoluta (meyrick, 1917) povolny (1994)

lepidoptera: gelechiidae

تهيه و تنظيم:

احمد چراغيان

كارشناس ارشد مديريت امور آزمايشگاهها

سازمان حفظ نباتات

تابستان 1388

پروانه مينوز گوجه فرنگي

(tomato leaf miner )

tuta absoluta (meyrick, 1917) povolny (1994)

lepidoptera: gelechiidae

اهميت:

 اين آفت در سالهاي اخير از مناطق بومي خود يعني امريكاي جنوبي و بخصوص كشور هاي آرزانتين، پرو، برزيل، بوليوي، ونزوئلا واروگوئه از طريق نقل و انتقالات اندامهاي گياهي ميزبان بخصوص گوجه فرنگي ،سيب زميني به كشورهاي اروپائي مانند انگلستان، اسپانيا ،ايتاليا، فرانسه وكشورهاي شمال آفريقا مانند ليبي ،مراكش،الجزاير و تونس و بعضي از كشورهاي آسيائي مانند ژاپن و اخيرا از كشورهاي همسايه ما كويت و بحرين گزارش شده است ،در كشورهاي آلوده اين آفت به تمامي مراحل رشدي گياه ميزبان حمله نموده وتا به ميزان 100-50 % ايجاد خسارت نموده است. كه خسارت آن بصورت كاهش رشد گياه از بين رفتني ميوه هاوكاهش بازارپسندي ميوه قابل مشاهده است.

انتشار جغرافيايي:

 اين آفت بومي امريكاي جنوبي  بوده و بخصوص دركشور هاي آرزانتين، پرو، برزيل،بوليوي،ونزوئلا،اروگوئه،شلي،اكوادر و پاراگوئه گزارش شده است كه در سالهاي اخير از طريق نقل و انتقالات اندامهاي گياهي ميزبان بخصوص ميوه گوجه فرنگي ،سيب زميني به كشورهاي اروپائي مانند انگلستان، اسپانيا،ايتاليا،فرانسه و شمال آفريقا  مانند ليبي ،مراكش،الجزاير و تونس و بعضي از كشورهاي آسيائي مانند ژاپن و اخيرا از كشورهاي همسايه  ما كويت و بحرين  گسترش يافته است

شكل شناسي:

حشرات بالغ:

  حشرات كامل اين آفت داراي طول حدود10 ميلي متر دارند  ، به رنگ نقره اي با لكه هاي خاكستري-سفيد ،   شاخكها filiform و بطور متناوب به رنگ تيره و روشن ديده ميشوند،و((recurved palps به خوبي توسعه يافته است.

تخم ها:

تخم بيضي شكل،برنگ سفيد صدفي تازرد روشن معمولا در سطح برگها قرار دارند.

لاروها:

 ابتداي رشدبرنگ سفيد سپس بسته به محل تغذيه از قهوه اي مايل به رنگ سبز(برگخواري) تا سبز مايل به قهوه اي (ميوه خوار) متفاوت است داراي چهار سن لاروي است كه در سن آخر داخل تارهاي تنيده شده داخل برگها  يا در خاك بصورت شفيره در مي آيد.

شفيره:

 به شكل مخروط ، انتهاي جلويي گرد و انتهاي عقبي باريك است. رنگ آنها درابتداء سبز سپس قهوه اي و در نهايت قهوه اي تيره ديده ميشوند.

نحوه خسارت:

اين آفت درمراحل مختلف  رشدي گياه به گل، برگ ، ساقه و در مرحله ميوه دهي به ميوه ميزبان خسارت ميزند ،كه علائم خسارت بصورت مينوز روي برگها و لهيدگي ميوه هاي ديده ميشود،خروج فضولات لاروي در محل فعاليت لاروها به  رنگ متمايل به قهوه اي از ديگر علائم آلودگي مي باشد،ميوه هاي آلوده لهيده و داراي حفره وكانال بوده از بازراپسندي آنها كاسته ميشود.

زيست شناسي:

 طول عمر حشرات كامل اين آفت 40-30 روز مي باشد،افراد ماده تا 260 عدد تخم روي برگهاي گياه ميزبان ميگذارند،كه بيشترين آن در دو روز اول خروج حشرات كامي صورت ميگيرد.تخم ها بعد از 7-5 روز در دماي 30-26 درجه سانتي گراد و رطوبت 75تا60% تفريخ ميشوند،براي مدت 20 روز چهار سن لاروي را طي مي نمايند،سپس با تنيدن پيله در داخل خاك عمق 2-1 سانتي متري يا برگها تبديل به شفيره مي گردند.دوره شفيره گي نرها 11-10وماده ها 13-11 روز مي باشد.

رديابي:

 از روشهاي مختلفي براي  رديابي و شكار حشرات كامل اين آفت استفاده ميگردد.استفاده از فرمون جنسي به همراه  تله هاي مناسب، ازجمله رايج ترين آن استفاده از تله هاي دلتا به همراه  فرمون آفت مذكورمي باشدكه

بازديد گلها،ميوه ها و برگها ي گياه ميزبان و مشاهده آثار مينوز بر روي برگها و خروج توده هاي فضولات لاروي بر روي ميوه ها و ساقه گياه ميزبان از ديگر روشهاي مهم رديابي اين آفت ميباشد.